Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi öÄŸrencilerimizin eÄŸitiminde kadavra vazgeçilmez bir eÄŸitim materyalidir. Kaliteli saÄŸlık hizmetinde en önde gelen unsur saÄŸlık elemanlarının iyi yetiÅŸmiÅŸ olmasıdır. SaÄŸlık alanındaki bilgiler çok hızlı bir ÅŸekilde artmakta ve yenilenmektedir. Bu nedenle saÄŸlık eÄŸitimi de, artan bu bilgiyi en iyi ÅŸekilde öÄŸretebilmek için tüm yeni teknolojilerden yararlanmaya çalışmaktadır.Tıp eÄŸitiminin temel taÅŸlarından biri olan anatomide de birçok yenilikten yararlanılmaktadır. Ancak anatominin olmazsa olmazı insan bedeni üzerinde yapılan eÄŸitimdir. Yüzyıllardır kadavra üzerinde çalışmalar yapılmaktadır ve henüz hiçbir teknolojik geliÅŸme bu uygulamanın yerini tam olarak tutmamaktadır.
Kaliteli bir anatomi eÄŸitimi için en fazla 10 öÄŸrencinin bir kadavra üzerinde çalışması uygundur. Ne yazık ki ülkemizde bu oran ideal olanın çok altındadır. Hatta bazı tıp fakültelerinde kadavra bulunmamaktadır. GeliÅŸmiÅŸ ülkelerde kadavra halkın bağışları ile saÄŸlanmakta olup, binlerce kiÅŸi bedenini eÄŸitim ve bilimsel amaçlı olmak üzere tıp fakültelerine bağışlamaktadır. Bu, toplumların bilime olan inancının ve desteÄŸinin oldukça önemli bir göstergesidir. Ne yazık ki, ülkemizde kendini bağışlayan kiÅŸi sayısı oldukça sınırlıdır.
Ölen bir insanın yaÅŸayanlara verebileceÄŸi, hiçbir maddi deÄŸerle ölçülemeyecek en deÄŸerli hediyesi, bedenini insanlığın ve bilimin geliÅŸimine adamaktır. Yeni geliÅŸen endoskopik ya da minör invaziv yöntemler daha detaylı anatomik bilgiye ihtiyacı arttırdığı gibi el becerisi geliÅŸtirebilmek için de kadavra üzerinde çalışma ihtiyacını artırmıştır. Kadavra üzerinde yapılan uzmanlık düzeyindeki eÄŸitimlerin hekim hatalarını ve hatta ölüm risklerini azaltmakta da önem arz ettiÄŸini göz ardı etmemek gereklidir.
Ä°nsan vücudunu sadece modeller, fotoÄŸraflar üzerinden görmüÅŸ bir hekime muayene olmak, böyle bir cerrah tarafından ameliyat edilmek ister miyiz?
Kendi saÄŸlığımızı ve sevdiklerimizin yaÅŸamını cerrahi becerisi iyi olan hekimlere emanet etmek isteriz. Peki cerrahi becerinin geliÅŸmesi için ihtiyaç olunan en uygun materyal ne olabilir? Ölümden sonra defnediliÅŸ süresi bir iki günden 3-5 yıla ertelenmiÅŸ bedenlerin kadavra olarak anatomi laboratuvarlarında muhafaza edilmesi sayesinde, yaÅŸayan bireyin bedeninde yapılması gereken cerrahi bir giriÅŸimin provası yine bir baÅŸka insan bedeninde, gerçek dokular üzerinde gerçekleÅŸtirilebilmektedir.
Bilimin faydasına inanan, bilimsel çalışmalara destek vermek isteyen ve çocuklarımızın da iyi yetiÅŸmiÅŸ saÄŸlık personelinden (doktor, diÅŸ hekimi, hemÅŸire, eczacı, laborant) hizmet almasını arzu eden tüm vatandaÅŸlarımıza görev düÅŸmektedir.
Mevcut yasalarımız Tıp Fakültelerinde insan bedenlerinin kadavra olarak kullanılmasına engel deÄŸilse de toplumun bu konuda yeterince bilgilendirilmemesi nedeni ile vücudunu bağış olarak verebilecek bireyler de bu durumdan habersiz kalmaktadırlar. Oysa doku ve organ bağışının yaygınlaÅŸması ile ilgili yazılı ve görsel basında çıkan haberler toplumumuzun bu konuda ne kadar duyarlı olduÄŸunu son yıllarda artan doku ve organ bağış oranları ile göstermektedir.
Organ Bağışında olduÄŸu gibi vatandaÅŸlarımızı çok kutsal bir hareket olarak bedenlerini ölümden sonra Tıp eÄŸitiminde kullandırabilmek ve bunun sosyal deÄŸerini paylaÅŸabilmektir. Böylece yüzlerce belki de binlerce insanın yaÅŸamının kurtulmasına, hastalıklarının tedavi edilmesine katkıda bulunabilirsiniz. Kanunlarımız çerçevesinde kiÅŸi kendini ölümünden sonra eÄŸitim ve bilimsel amaçlı bağışlayabilmektedir. Bunun yanı sıra böyle bir isteÄŸi olduÄŸu bilinen kiÅŸinin bedeni de varislerin rızasıyla aynı amaçla bağışlanabilir. Bu konuda Kadavralarınızı Anatomi Anabilim Dalımıza ekteki ‘’Kadavra Bağışı ile Ä°lgili Kanun ve Yönetmelikler’’ çerçevesinde ıslak imza ile baÅŸvurulmalıdır.
Bağışlanan bedenler üzerinde çalışmalar son derece katı tıp ahlakı çerçevesinde, gereken saygı gösterilerek yürütülmekte, daha sonrasında kiÅŸinin isteÄŸi doÄŸrultusunda cenaze iÅŸlemleri yapılmaktadır.
Kadavra Bağışı ile Ä°lgili Kanun ve Yönetmelikler
TeÅŸhis, tedavi ve bilimsel amaçlarla organ ve doku alınması, saklanması, aşılanması ve naklini düzenleyen: Organ doku alınması, saklanması ve nakli hakkında 20.5.1979 tarih ve 2238 sayılı Kanunda;
Madde 6: “Onsekiz yaşını doldurmuÅŸ ve mümeyyiz olan bir kiÅŸiden organ ve doku alınabilmesi için vericinin en az iki tanık huzurunda açık, bilinçli ve tesirden uzak olarak önceden verilmiÅŸ yazılı ve imzalı veya en az iki tanık önünde sözlü olarak beyan edip imzaladığı tutanağın bir hekim tarafından onaylanması zorunludur.”
Madde 14: “Bir kimse saÄŸlığında vücudunun tamamını veya organ ve dokularını, tedavi, teÅŸhis ve bilimsel amaçlar için bıraktığını resmi veya yazılı bir vasiyetle belirtmemiÅŸ veya bu konudaki isteÄŸini iki tanık huzurunda açıklamamış ise sırasıyla ölüm anında yanında bulunan eÅŸi, reÅŸit çocukları, ana veya babası veya kardeÅŸlerinden birisinin; bunlar yoksa yanında bulunan herhangi bir yakınının muvaffakiyetiyle ölüden organ veya doku alınabilir.” hükümleri yer almaktadır.
